Piosenka z tekstem

Strona poświęcona piosence literackiej. Artykuły, relacje z koncertów i opracowania piosenek, których wymiar między konkretem a przestrzenią jest zupełnie niepojęty.

Tylko się pierwszy raz daj objąć
A niech już sobie krytyk kracze!
Choć mnodzy wciąż to z Tobą robią
Daj wierzyć – zrobię to inaczej Jacek Kaczmarski – Do muzy suplikacja przy ostrzeniu pióra

Blog: Historia w piosence

Uwadze miłośników historii polecamy nową funkcję na PzT – kalendarium piosenek inspirowanych wydarzeniami historycznymi: Historia w piosence. W rocznice poszczególnych wydarzeń odpowiednia piosenka jest wyświetlana na stronie głównej jako „piosenka dnia”.

Luki w kalendarium będziemy uzupełniać na bieżąco – prosimy o zgłaszanie sugestii i uwag w komentarzach!

Skomentuj.


Dodany 08.09.2018 przez DX

Ostatnie komentarze

Portale społecznościowe

Nadchodzące wydarzenia

Głuchy zdycha mało godnie

Utwór jest próbą zbiorczego spojrzenia na twórczość i życiorys żyjącego w latach 1746–1828 wybitnego hiszpańskiego malarza i grafika – Francisca José de Goi y Lucientesa.

Goya od najmłodszych lat wykazywał talent plastyczny. Po dwukrotnym odrzuceniu jego kandydatury do Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Madrycie, młody artysta wyjechał studiować we Włoszech, gdzie spędził rok. Po powrocie do kraju ożenił się z siostrą braci Bayeu, trójki wpływowych aragońskich malarzy, z których najstarszy, Francesco, był dawnym mistrzem Goi.

Właśnie dzięki protekcji szwagra obiecujący malarz w 1775 roku trafił na hiszpański dwór królewski, gdzie tworzył obrazy, na podstawie których tkano gobeliny. Na początku lat 80. XVIII wieku Goya został objęty mecenatem znamienitych hiszpańskich rodów; wsławił się wtedy jako utalentowany portrecista. Szybko piął się po szczeblach kariery i w 1789 roku uzyskał tytuł malarza nadwornego nowej pary królewskiej – Karola IV i Marii Ludwiki Parmeńskiej.

Jesienią 1792 roku, Goya poważnie zachorował – prawie rok walczył ze śmiercią, paraliżem i ślepotą. Doszedł do zdrowia tylko częściowo; pozostał głuchy do końca życia.

Malarz utrzymał posadę nadwornego malarza przez kolejne dekady, pomimo choroby i zawirowań historii – kolejno abdykacji królewskiej pary w 1808 roku na rzecz Józefa Bonaparte (w tym okresie powstał cykl grafik Okropności wojny obrazujący głód i cierpienie wywołane okupacją Hiszpanii przez wojska napoleońskie), upadku Napoleona i objęcia władzy przez Ferdynanda VII.

Goya opuścił Madryt dopiero w 1819 – nabył położoną na obrzeżach miasta posiadłość nazywaną później Domem Głuchego, gdzie po zażegnaniu nawrotu dolegliwości choroby stworzył słynny cykl 14 pesymistycznych malowideł nazywanych Czarnymi obrazami. W 1824 artysta wyemigrował do Bordeaux we Francji, gdzie tworzył swoje ostatnie prace; ze względu na fatalny wzrok używał przy ich tworzeniu szkła powiększającego. Francisco Goya 2 kwietnia 1828 doznał wylewu, po którym zapadł w śpiączkę i zmarł w nocy z 15 na 16 kwietnia 1828 roku w wieku 82 lat.

Utwór Kaczmarskiego pełen jest nawiązań do twórczości i życia Goi. Oto niektóre z nich:

  • „Głuchy zdycha mało godnie” refren piosenki nawiązuje do choroby malarza i autoportretu (widocznego na ilustracji), przedstawiającego chorego Goyę z jego lekarzem;
  • Nagiej Mai pierś dziewczęca” Kaczmarski odnosi się tu do słynnego obrazu; według niektórych opinii do aktu pozowała księżna Alba – wieloletnia przyjaciółka, być może także kochanka Goi. „Maja”, choć zapisana w wierszu wielką literą, nie jest imieniem przedstawionej na obrazie postaci, a hiszpańskim określeniem atrakcyjnej, kokietującej mieszczanki.
  • „Saturn zżera własne dzieci” Saturn pożerający własne dzieci to jeden ze słynnych Czarnych obrazów;
  • „W nieme niebo wznosi oczy zakopany w piachu pies” Pies również należy do grona Czarnych obrazów;
  • „I na sabat go poniosą, gdzie się wiedźm odbędzie sąd”Sabat czarownic jeden z namalowanych na ścianach Domu głuchego czarny obraz;
  • „Zapluwają się staruchy” Dwie staruchy jedzące zupę to malowidło ścienne z cyklu Czarnych obrazów;
  • „Grzebie w trzewiach wyzwolonych lepki od wolności miecz”Oto zło jest jedną z rycin zawartych w cyklu Okropności wojny;
  • „Osioł człeczy los odmierza” – jest to nawiązanie do ryciny Żebym wiedział, na co umrze wydanej w 1799 roku w cyklu Kaprysy.

Sąd nad Goyą